Stel je voor: je staat ’s ochtends op en voelt direct een stijve, zeurende onderrug. Na het douchen en een beetje bewegen trekt het weg. Maar zodra je een tijd hebt gezeten, is die bekende pijn weer terug. Je vraagt je af: is er iets kapot? Moet ik juist rust nemen? Of meer trainen?

In mijn werk als fysiotherapeut gaat het niet alleen over wáár iemand pijn heeft. Ik wil vooral begrijpen wanneer de klachten opspelen, wat iemand nog wél kan en wat ervoor nodig is om weer met vertrouwen te bewegen. Bij veel mensen is dat verhaal uitgebreider dan één overbelaste spier.

Waarom doet je rug pijn, terwijl er niet altijd iets beschadigd is?

Pijn is een beschermend signaal van het zenuwstelsel. Soms komt dat signaal duidelijk overeen met weefselschade, bijvoorbeeld na een val. Maar bij veel mensen met lage rugpijn is geen eenduidige lichamelijke oorzaak aan te wijzen. Dat noemen we aspecifieke lage rugpijn. Dat is niet hetzelfde als ‘ingebeelde pijn’.

Een rug kan gevoelig zijn geworden voor bewegingen die eerder probleemloos gingen. Iemand kan bijvoorbeeld steeds voorzichtiger bewegen uit angst om de rug te beschadigen. Als activiteiten worden vermeden, kan de belastbaarheid afnemen. Zo kan een lastige cirkel ontstaan — en die is gelukkig vaak te doorbreken.

Drie dingen waar ik bij terugkerende rugpijn op let

Wat ik niet wil: dat je denkt dat je rug ‘zwak’ of ‘versleten’ is

Het is begrijpelijk dat mensen duidelijke verklaringen zoeken. Toch kan een woord als ‘slijtage’ onnodig ongerust maken. Veranderingen op scans komen ook voor bij mensen zonder rugpijn. Daarom kijken we niet alleen naar een beeld of een testuitslag, maar vooral naar je klachten, je lichamelijk onderzoek en wat je in het dagelijks leven wilt kunnen.

Bij FysioCentrum Sengers gebruiken we onder andere een 3D Rugscan en de Flexchair om aspecten van houding, beweeglijkheid en controle in kaart te brengen. Die metingen kunnen helpen bij inzicht en het volgen van voortgang, maar ze kunnen op zichzelf niet aanwijzen wat de oorzaak van rugpijn is.

Wat kun je zelf vandaag al proberen?

Je hoeft niet te wachten op een perfect moment om te beginnen met bewegen. Een korte wandeling, regelmatig van houding veranderen of rustige oefeningen kunnen al een laagdrempelige eerste stap zijn. De kunst is om een niveau te kiezen dat voor jou haalbaar is en dat geleidelijk uit te bouwen.

En voeding of supplementen dan?

Gezond eten is belangrijk voor je algemene gezondheid. Maar ik wil voorzichtig zijn met de gedachte dat rugpijn simpelweg ontstaat door een tekort aan omega-3 of door een verkeerde verhouding tussen omega-3 en omega-6. Daarvoor is het bewijs niet sterk genoeg. Supplementen zijn geen standaardbehandeling voor aspecifieke lage rugpijn.

Een evenwichtig voedingspatroon, voldoende beweging en passend herstel zijn nuttige uitgangspunten. Wil je meer weten over voedingsstoffen en testen, bekijk dan onze kennisartikelen.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Veel rugklachten verbeteren in de loop van de tijd, zeker wanneer je op een passende manier actief blijft. Neem contact op met de huisarts bij klachten die ernstig zijn, steeds erger worden of niet verbeteren. Zoek met spoed medische hulp bij nieuwe problemen met plassen of ontlasting, gevoelloosheid rond het kruis of duidelijke toenemende krachtvermindering in een been.

Veelgestelde vragen

Sjoerd Sengers
Fysiotherapeut en praktijkhouder · FysioCentrum Sengers, Haaksbergen

Algemene informatie op basis van gangbare richtlijnen voor lage rugpijn, waaronder Thuisarts – pijn onderin de rug en de KNGF-richtlijn Lage rugpijn en lumbosacraal radiculair syndroom. Deze blog vervangt geen individueel medisch advies.